Câu hỏi này khó vì không ai trả lời chắc chắn được. Nhưng có những thứ giữ giá trị bất kể thị trường đổi thế nào.
Ba thứ chắc chắn còn giá trị
Khả năng học cái mới. Đây là kỹ năng gốc. Con biết cách tự học thì mỗi lần thị trường đổi, con chỉ mất thời gian chứ không mất chỗ đứng.
Đọc hiểu và diễn đạt. Nền tảng của mọi việc học tiếp và mọi công việc làm với người.
Sự tự tin dám thử. Đứa trẻ quen với việc thử, sai, rồi làm lại sẽ xoay xở được ở những tình huống chưa từng gặp.
Về ngành đang hot
Nên thận trọng. Chu kỳ của một ngành hot thường ngắn hơn thời gian học — ngành đang thiếu người lúc con vào đại học có thể đã dư người lúc con ra trường.
Điều này đã xảy ra nhiều lần với nhiều ngành khác nhau, và nó sẽ còn xảy ra.
Cha mẹ làm gì cụ thể
Cho con tiếp xúc rộng. Nhiều lĩnh vực, nhiều hoạt động, nhiều loại người. Con không thể muốn làm một nghề mà con chưa từng biết là có.
Cho con gặp người làm nghề thật. Nửa giờ nghe một người kể ngày làm việc của họ cho biết nhiều hơn mọi bài giới thiệu ngành.
Để con tự quyết một số việc. Từ nhỏ, ở mức phù hợp. Đây là cách duy nhất để con quen với việc cân nhắc và chịu trách nhiệm.
Điều nên tránh
Ép con theo nghề mình chọn. Ngoài chuyện con có thể không hợp, nó còn lấy đi kinh nghiệm tự quyết mà con cần cho cả đời.
Làm thay con những việc con tự làm được. Mỗi lần làm thay là một lần con mất cơ hội tập.
Điều an ủi
Thế hệ nào cũng lớn lên trong một thế giới khác thế giới của cha mẹ, và phần lớn đều xoay xở được.
Cái con cần nhất không phải một dự đoán đúng về tương lai, mà là nền tảng đủ vững để tự tìm đường trong bất cứ tương lai nào.
Hỏi đáp nhanh
Nên đầu tư vào gì khi không đoán được tương lai?
Vào khả năng học cái mới, vào nền tảng đọc hiểu và diễn đạt, và vào sự tự tin dám thử. Ba thứ này có giá trị bất kể thị trường đổi thế nào.
Có nên hướng con vào ngành đang hot không?
Nên thận trọng. Ngành đang hot lúc con vào đại học có thể đã bão hoà lúc con ra trường — chu kỳ đó thường ngắn hơn thời gian học.
Cha mẹ nên làm gì cụ thể?
Cho con tiếp xúc với nhiều lĩnh vực, cho con nói chuyện với người đang làm nghề thật, và để con tự quyết định một số việc từ sớm để quen với việc chịu trách nhiệm.
Điều gì nên tránh?
Ép con theo nghề mình chọn, và làm thay con những việc con tự làm được. Cả hai đều lấy đi cơ hội để con hình thành khả năng tự quyết.
