Nói tới hạ tầng giao thông thì phần lớn người nghĩ tới đường bộ. Nhưng bức tranh đầy đủ gồm năm loại hình, và cách chúng nối với nhau mới là chỗ quyết định.
Năm loại hình
Đường bộ. Linh hoạt nhất, tới được tận nơi. Nhưng chi phí trên mỗi tấn mỗi kilômét cao, và chịu ùn tắc.
Đường sắt. Chở được khối lượng lớn với chi phí thấp hơn đường bộ trên quãng dài, và ổn định về thời gian.
Đường thuỷ nội địa. Rẻ nhất cho hàng rời khối lượng lớn, nhưng chậm và phụ thuộc vào luồng lạch cùng mực nước.
Đường biển. Xương sống của thương mại quốc tế, chở phần lớn hàng hoá xuất nhập khẩu.
Hàng không. Nhanh nhất, đắt nhất, dùng cho hàng giá trị cao hoặc cần gấp.
Không có loại nào tốt nhất
Mỗi loại mạnh ở một vùng khoảng cách và một loại hàng. Đường bộ hợp cho quãng ngắn và hàng cần giao tận nơi; đường sắt và đường thuỷ hợp cho quãng dài và khối lượng lớn.
Nên câu hỏi không phải chọn loại nào, mà là dùng loại nào cho đoạn nào.
Điểm nối quyết định
Một lô hàng thường đi qua nhiều loại hình: xe tải ra cảng, tàu biển đi xa, rồi xe tải tới kho.
Thời gian và chi phí ở các điểm chuyển tải có thể lớn hơn cả phần vận chuyển. Một cảng làm thủ tục chậm hay thiếu chỗ tập kết thì mọi lợi thế của tuyến biển đều bị xoá.
Vì sao đường bộ vẫn chiếm tỷ trọng lớn
Vì nó linh hoạt và không cần chuyển tải. Với doanh nghiệp thì một chuyến xe thẳng từ kho tới kho đơn giản hơn nhiều so với việc điều phối qua ba loại hình.
Chuyển dịch sang các loại hình rẻ hơn đòi hỏi không chỉ hạ tầng mà cả dịch vụ điều phối đủ tốt để việc chuyển tải không phiền hơn phần tiết kiệm được.
Với người kinh doanh
Biết cấu trúc này giúp tính chi phí vận chuyển cho đúng, và biết khi nào nên đổi cách vận chuyển khi khối lượng hàng của mình tăng lên.
Hỏi đáp nhanh
Năm loại hình vận tải là gì?
Đường bộ, đường sắt, đường thuỷ nội địa, đường biển và hàng không. Mỗi loại có thế mạnh riêng về khoảng cách, khối lượng và chi phí.
Loại nào rẻ nhất cho hàng khối lượng lớn?
Đường thuỷ và đường biển, tính trên mỗi tấn mỗi kilômét. Nhưng chúng chậm và chỉ tới được nơi có cảng, nên vẫn cần đường bộ nối phần đầu và phần cuối.
Vận tải đa phương thức nghĩa là gì?
Là việc một lô hàng đi qua nhiều loại hình trong cùng một hành trình — ví dụ đường bộ ra cảng, đường biển tới nước khác, rồi đường bộ tới kho. Điểm nối là chỗ quyết định hiệu quả.
Vì sao điểm nối lại quan trọng?
Vì thời gian và chi phí chuyển tải giữa hai loại hình có thể lớn hơn cả phần vận chuyển. Một cảng làm thủ tục chậm thì mọi lợi thế của tuyến biển đều mất.
