Để hiểu các tin về năng lượng, cần biết một ràng buộc nền: điện phải được sản xuất gần như đúng lúc có người dùng. Không có kho lớn để chứa sẵn.
Nhiệt điện
Chạy được liên tục và điều chỉnh theo nhu cầu, nên đóng vai trò nền của hệ thống. Nhược điểm là phát thải và phụ thuộc nguồn nhiên liệu.
Thuỷ điện
Không phát thải trong vận hành và điều chỉnh công suất rất nhanh — đây là ưu điểm lớn vì nó giúp cân bằng hệ thống khi các nguồn khác dao động.
Nhưng phụ thuộc mùa mưa, và hồ chứa còn phải cân đối với nhu cầu nước cho nông nghiệp, sinh hoạt cùng việc chống lũ.
Điện mặt trời
Chi phí đã giảm mạnh và lắp đặt nhanh. Nhược điểm cơ bản: chỉ phát khi có nắng, và không phát vào ban đêm — đúng lúc nhu cầu sinh hoạt lên cao.
Điện gió
Phát được cả ngày lẫn đêm nhưng phụ thuộc gió nên vẫn không ổn định. Gió ngoài khơi mạnh và đều hơn trong đất liền, đổi lại chi phí đầu tư cao hơn nhiều.
Vì sao cần nhiều nguồn
Vì nhu cầu điện thay đổi theo giờ trong ngày và theo mùa, trong khi các nguồn tái tạo lại phát theo thời tiết chứ không theo nhu cầu.
Hệ thống cần có nguồn chạy nền ổn định, nguồn điều chỉnh nhanh, và nguồn tái tạo — kết hợp lại mới đáp ứng được.
Mắt xích quyết định
Lưu trữ điện. Nó giải quyết đúng vấn đề lệch pha giữa lúc phát và lúc dùng.
Chi phí lưu trữ giảm tới đâu thì tỷ trọng nguồn tái tạo tăng được tới đó — đây là yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng nhiều nhất tới bức tranh năng lượng trong những năm tới.
Và lưới điện
Nguồn tái tạo thường nằm xa nơi tiêu thụ, nên cần lưới truyền tải đủ mạnh. Nhiều nơi trên thế giới có tình trạng nhà máy phát được mà lưới không tải nổi — đó là nút thắt ít được nói tới.
Hỏi đáp nhanh
Vì sao không thể chỉ dùng một nguồn điện?
Vì điện phải được sản xuất gần như đúng lúc tiêu thụ, mà mỗi nguồn có đặc điểm khác nhau về khả năng chạy liên tục và khả năng điều chỉnh nhanh.
Điểm yếu của điện mặt trời và điện gió là gì?
Chúng phụ thuộc thời tiết nên sản lượng không ổn định và không điều khiển được. Điện mặt trời còn không phát vào ban đêm, đúng lúc nhu cầu sinh hoạt lên cao.
Vì sao lưu trữ điện lại quan trọng?
Vì nó giải quyết đúng vấn đề lệch pha giữa lúc phát và lúc dùng — trữ điện lúc dư để phát lại lúc thiếu. Đây là mắt xích quyết định để tăng tỷ trọng nguồn tái tạo.
Thuỷ điện có vai trò gì đặc biệt?
Ngoài phát điện, nó điều chỉnh công suất rất nhanh nên giúp cân bằng hệ thống. Nhưng nó phụ thuộc mùa mưa và còn phải cân đối với nhu cầu nước cho nông nghiệp và sinh hoạt.
